Günlük Satırlar Yazılar

Kedi mamasında KDV kaç? Günlük hayatın içinde verginin görünmeyen yüzü Bazen markette kasaya giderken küçük şeylerin aslında büyük bir ekonomi hikâyesi taşıdığını düşünüyorum. Geçen gün Ankara’da mahalle marketinde sıradayken önümdeki kadın, iki paket kedi maması aldı. Kasiyer barkodu okuttu, ekrana fiyat yansıdı. Kadın bir an durup “Bunun KDV’si kaç acaba?” diye sordu. O an kafamda bir şeyler kıpırdadı. Ekonomi okumuş biri olarak böyle sorular beni hep yakalar. Çünkü “Kedi mamasında KDV kaç?” sorusu aslında sadece bir vergi oranı değil, tüketim alışkanlıklarımızın, devlet politikalarının ve hatta evcil hayvan kültürünün bile kesiştiği bir nokta. Kedi mamasında KDV kaç? Temel vergi gerçeği Türkiye’de…

Hoş geldiniz! Bu yazıda Bilytica olarak İhsan ne demek İslam ve ihsan hakkında merak edilenleri toparladık. İhsan Ne Demek? İslam’da İhsan ve Ekonomik Düşüncenin Kesiştiği Alan Kaynakların sınırlı, seçimlerin ise sonsuz olduğu bir dünyada düşünmek çoğu zaman bir muhasebe sürecine dönüşüyor. Bir kararın diğerini dışladığı, her tercihin görünmeyen bir bedel taşıdığı bu düzende “iyi” olanı seçmek yalnızca teknik bir optimizasyon meselesi değil, aynı zamanda ahlaki bir yönelim de içeriyor. “İhsan” kavramıyla karşılaştığımda bu ikili yapı daha görünür hale geliyor: bir yanda İslam düşüncesinde “en güzel şekilde yapmak, iyiliği mükemmelleştirmek” anlamı, diğer yanda ekonomik davranışların rasyonalite sınırlarını aşan bir kalite boyutu.…

Sulu İshale Ne İyi Gelir? Siyaset Bilimi Perspektifinden Toplumsal Kriz, İktidar ve Düzen Üzerine Bir Okuma Toplumsal düzenin kırılganlığı üzerine düşünen bir zihin için bazı sorular, yalnızca biyolojik ya da teknik alanlara ait değildir. “Sulu ishale ne iyi gelir?” gibi bir ifade bile, metaforik düzlemde düşünüldüğünde, devletin kriz yönetimi kapasitesine, kurumların dayanıklılığına ve yurttaşların sistemle kurduğu ilişkiye dair geniş bir analitik alan açabilir. Bir toplumun ani, kontrolsüz ve yaygın değişimlere nasıl tepki verdiği; aslında yalnızca sağlık sistemlerinin değil, aynı zamanda iktidarın doğası, meşruiyet mekanizmaları ve yurttaşlığın pratik karşılıklarıyla ilgilidir. Bu yazı, sulu ishal kavramını biyolojik bir durumdan ziyade, siyaset biliminin…

Kaynakların sınırlılığı ile seçimlerin sonuçları arasındaki ilişki, günlük hayatta çoğu zaman bir otobüs saatine yetişme telaşında bile kendini gösterir; çünkü zaman, para ve hareketlilik aynı anda optimize edilmesi gereken ekonomik değişkenlerdir. Fethiye Ulaşımının Ekonomik Anatomisi: “Son Araba Kaçta?” Sorusunun Ötesi Muğla’nın turizm ve tarım ağı içinde yer alan Muğla’ya bağlı Fethiye, ulaşım talebinin mevsimsel dalgalanmalara son derece açık olduğu bir ekonomik mikrokozmos oluşturur. “Son araba kaçta?” sorusu yüzeyde basit bir zaman sorgusu gibi görünse de aslında arz-talep dengesi, kamu hizmeti planlaması ve bireysel karar alma mekanizmalarının kesişim noktasıdır. Bu hatta çalışan dolmuş ve otobüs seferlerinin son saatleri genellikle 21:30 –…

Kontak kapalıyken korna çalar mı? Varlık, bilgi ve etik arasında felsefi bir sorgulama Bir an düşünülse: Sessiz bir aracın içinde, anahtar tamamen kapalıyken bir ses yükselir mi? Bu soru ilk bakışta teknik bir merak gibi görünür; fakat daha derine inildiğinde, varlık ile potansiyel arasındaki ilişkiyi, bilginin sınırlarını ve eylemin ahlaki sorumluluğunu tartışmaya açar. Felsefenin tam da yaptığı şey budur: sıradan görüneni olağanüstü bir düşünme nesnesine dönüştürmek. Bir nesne gerçekten “var” olmak için neye ihtiyaç duyar? Bilmek, görmekten mi ibarettir? Ve bir eylem, gerçekleşmediğinde bile sorumluluk doğurabilir mi? Ontoloji açısından: Kontak kapalıyken korna var mıdır? Ontoloji, varlığın ne olduğunu sorgular. Bir…

Kayışı sıyırmak ne anlama gelir? Bilytica olarak bu yazımızda “Kayışı sıyırmak ne anlama gelir” konusunu masaya yatırıyoruz. Keyifli okumalar! O gün Kayseri’nin sabahı bildiğim tüm sabahlardan farklıydı. Hava soğuktu ama öyle kemiklere işleyen cinsten değil; daha çok insanın içine bir şeyleri hatırlatan bir soğuk vardı. Annem “geç kalma” diye seslenmişti kapıdan ama o cümleyi tam duymadım bile. Çünkü aklım başka yerdeydi. Arabaya bindiğimde içimde garip bir huzursuzluk vardı, sanki bir şey olacakmış gibi. Sonra o ses geldi. Motorun içinden gelen o ince, kesik kesik tıkırtı… İlk başta radyodan sanmıştım. Ama radyo kapalıydı. Ayağımı gazdan çekmeden önce içimde bir şeyin koptuğunu…

Kelimelerin gölgesinde bir şehir adı: “Amed ne demek Türkçe?” sorusuna edebiyatın penceresinden bakış Kelimeler yalnızca anlam taşımaz; aynı zamanda hatırlama biçimlerimizi, duygularımızı ve dünyayı algılama şeklimizi de şekillendirir. Bir kelime bazen bir coğrafyadan daha geniş bir alan açar; bazen de bir roman karakteri gibi kendi geçmişini taşır, saklar ve yeniden kurar. “Amed” kelimesi de bu türden bir yoğunluğa sahiptir: sadece bir isim değil, farklı anlatı katmanlarının birbirine değdiği edebi bir düğüm noktasıdır. “Amed ne demek Türkçe?” sorusu yüzeyde basit bir çeviri talebi gibi görünür. Ancak edebiyatın bakış açısından bu soru, bir kelimenin sınırlarını değil; o kelimenin açtığı çağrışım evrenini araştırır.…

Bugün Bilytica sayfasında “Esnaf kefalet kredisi limiti ne kadardır” üzerine hazırladığımız içeriği sizlerle buluşturuyoruz. Esnaf Kefalet Kredisi Limiti Ne Kadardır? Bazen sabah işe giderken metrobüste yanımda oturan bir esnafı izliyorum. Telefonla bir yandan hesap yapıyor, bir yandan da iç geçiriyor. Kafasında dönen şeyleri tahmin etmek zor değil: kira, mal tedariki, borçlar, bir de üstüne “şu kredi çıkacak mı?” sorusu… İstanbul’da yaşayan biri olarak bunu çok sık görüyorum. Ve açıkçası kendi kendime şunu soruyorum: Bu kadar emek veren insanların finansmana ulaşması neden bu kadar kritik hale geldi? İşte tam da burada esnaf kefalet kredisi limiti ne kadardır? sorusu devreye giriyor. Çünkü…